Τι είναι η Οσφυαλγία;
Η οσφυαλγία είναι το σύμπτωμα του πόνου που εκδηλώνεται στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης (η περιοχή της μέσης). Ανάλογα με την διάρκεια των συμπτωμάτων χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες, την οξεία φάση (0-4 εβδομάδες), την υποξεία φάση (4-12 εβδομάδες) και την χρόνια φάση (πάνω από 12 εβδομάδες).
Ποια είναι τα αίτια της οσφυαλγίας;
Η οσφυαλγία είναι μία αρκετά συχνή πάθηση και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλείται από κάποιο σοβαρό δομικό πρόβλημα. Η πλειοψηφία των αιτίων της οσφυαλγίας συνήθως είναι μυοσκελετικής προέλευσης και αναφέρεται ως 'μη ειδική οσφυαλγία'. Αυτός ο τύπος μπορεί να οφείλεται σε υπερβολίκη τάση των μαλακών μορίων, ιδίως σε περιπτώσεις όπου ο πόνος προέκυψε ξαφνικά κατά τη διάρκεια σωματικής φόρτισης της σπονδυλικής στήλης. Πάνω από το 80% των περιπτώσεων της Οσφυαλγίας ανήκουν στην κατηγορία αυτή.
Ωστόσο υπάρχουν ορισμένοι προδιαθεσικοί παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στην έναρξη των συμπτωμάτων μίας μη ειδικής οσφυαλγίας όπως η κακή καθιστή θέση, η υπερκόπωση, η παχυσαρκία, η απουσία άσκησης, η επαναλαμβανόμενη άρση βαρύ φορτίου, η λανθασμένη τεχνική αθλήματος, ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, περιβαλλοντολογικοί παράγοντες, κάπνισμα, η έλλειψη ποιοτικού ύπνου κ.α.
Τα ακριβή αίτια μπορεί να μην είναι πάντα ξεκάθαρα. Ωστόσο είναι σημαντικό να παραμείνετε ενεργοί και να περιορίσετε την παρατεταμένη ανάπαυση στο κρεβάτι. Παρόλο που μπορεί να είναι μία επώδυνη κατάσταση και να σας προκαλέσει άγχος και ανησυχία, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι τις περισσότερες φορές ο πόνος στη μέση συνήθως θα μετριαστεί εντός ολίγων ημερών ή εβδομάδων.
Μήπως ο πόνος είναι στο μόνο στο ‘μυαλό μου’;
Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι ο πόνος είναι 100% αληθινός και δεν είναι απλά ‘στο μυαλό μας’, ακόμη και όταν προέρχεται από ψυχολογικούς παράγοντες όπως το στρες και το άγχος. Οποιοσδήποτε παράγοντας μπορεί να ξεκινήσει ή να αυξήσει το σύμπτωμα του πόνου. Οπότε έχοντας μία καλή αντίληψη στα αίτια που προκάλεσαν τον πόνο και τη χρονική περίοδο που συμβαίνει, μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση και τη μείωση των συμπτωμάτων.
Μερικές φορές υπάρχουν συγκεκριμένα αίτια που μπορεί να προκαλέσουν πόνο στη μέση, ειδικότερα εάν συνοδεύονται από αντανακλαστικό πόνο στα κάτω άκρα, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και βελονιάσματα. Αυτό μπορεί να προκληθεί από ερεθισμό ή συμπίεση κάποιου νεύρου ή της ρίζας του. Υπάρχουν όμως κάποια συμπτώματα που πρέπει να προσέχετε και να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας άμεσα σε περίπτωση που τα βιώσετε.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέχετε:
- Δυσκολία στην ούρηση ή η αίσθηση να ουρήσετε χωρίς αποτέλεσμα. Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα γεννητικά όργανα ή στην περιοχή των γλουτών σας.
- Απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.
- Μειωμένη σεξουαλική λειτουργία, όπως απώλεια αίσθησης κατά τη συνουσία.
- Απώλεια δύναμης στα πόδια σας.
- Συμπτώματα πόνου στο πίσω μέρος και των δύο ποδιών.
- Αίσθημα αδιαθεσίας λόγω της οσφυαλγίας, όπως πυρετός ή σημαντική εφίδρωση που σας ξυπνά από τον ύπνο.
Εάν ο πόνος σας δεν μειώνεται και γίνεται χειρότερος σε περίοδο 1-2 εβδομάδες καθώς και σας σταματάει να κάνετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες, τότε πρέπει να απευθυνθείτε στο γιατρό σας. Επίσης, εάν ο πόνος επιμείνει για διάστημα περισσότερο των 3 εβδομάδων αλλά δεν σας σταματάει από τις καθημερινές σας δραστηριότητες πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια.
Πως μπορεί η φυσικοθεραπεία να βοηθήσει στην οσφυαλγία;
Ένας φυσικοθεραπευτής ειδικός στις παθήσεις της σπονδυλικής στήλης μπορεί να σας συμβουλεύσει και να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε τα συμπτώματα της μέσης σας ή και των κάτω άκρων. Ο φυσικοθεραπευτής θα κάνει μία πλήρη και εμπεριστατωμένη αξιολόγηση της σπονδυλικής σας στήλης η οποία θα περιλαμβάνει:
- Τη λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού του πόνου σας.
- Λεπτομέρειες του ιατρικού ιστορικού της οσφυαλγίας και της γενικότερης υγείας σας.
- Πληροφορίες της καθημερινότητας σας και της στάσης του σώματός σας.
- Φυσική εξέταση της κίνησης της σπονδυλικής στήλης και ειδικά τεστ για τους μύες, νεύρα και αρθρώσεις της οσφυϊκής μοίρας ή και των κάτω άκρων.
Εφόσον γίνει μία εκτίμηση του προβλήματος, ο φυσικοθεραπευτής θα συζητήσει μαζί σας τις διαθέσιμες επιλογές και την πιο κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση που ταιριάζει στις ανάγκες σας. Ορισμένες από τις επιλογές που μπορεί να σας προτείνει ο φυσικοθεραπευτής σας είναι:
- Συμβουλές για τη διαχείριση του πόνου.
- Συμβουλές και εκπαίδευση σωστής εργονομίας και στάσης σώματος.
- Manual therapy – θεραπεία δια των χειρών.
- Πρόγραμμα ασκήσεων για ενδυνάμωση και ευκινησία.
Ο φυσικοθεραπευτής θα παρακολουθεί την πρόοδο του θεραπευτικού πλάνου και θα σας βοηθήσει να επιστρέψετε πίσω στις καθημερινές σας δραστηριότητες.
Αντιμετωπίζοντας την χρόνια οσφυαλγία
Σε κάποιο ποσοστό ανθρώπων η οσφυαλγία επιστρέφει ανά περιόδους, κάτι το οποίο είναι ενοχλητικό και δυσάρεστο περιορίζοντας την κοινωνική και εργασιακή ζωή . Υπάρχουν όμως τρόποι να σας βοηθήσουν να διαχειριστείτε αυτές τις εξάρσεις και ο φυσικοθεραπευτής σας είναι ένας από τους ειδικούς για να σας καθοδηγήσει.
Φυσικοθεραπεία
Εάν η φυσικοθεραπεία σας βοήθησε να επανέλθετε στις καθημερινές σας δραστηριότητες συνιστάται μία συντήρηση ενός κύκλου δύο φορές το χρόνο ανάλογα φυσικά με την συχνότητα των εξάρσεων της οσφυαλγίας. Συνήθως, στην χρόνια οσφυαλγία ή στη μη ειδική οσφυαλγία (non-specific low back pain) ο ασθενής, έχοντας επίγνωση του σώματος του, μπορεί να αναγνωρίσει τα πρώτα σημάδια μίας πιθανής έξαρσης. Είναι λοιπόν σημαντικό σε αυτό το στάδιο να επισκεφτείτε τον φυσικοθεραπευτή σας ώστε να προλάβετε μία τυχόν επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Φροντίζοντας τη σωματική υγεία – κίνηση και άσκηση
Παραμείνετε δραστήριοι! Εάν δεν είστε δραστήριοι προσπαθήστε να εντάξετε στη ζωή σας κάποιο είδος δραστηριότητας μέσα στην ημέρα. Έρευνες έχουν καταδείξει την αποτελεσματικότητα του pilates στη μείωση του πόνου και της δυσκαμψίας στην οσφύ καθώς και της ενδυνάμωσης του κορμού κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για την βελτίωση της κινητικότητας. Ακόμη μία ευεργετική άσκηση για την οσφυαλγία είναι το κολύμπι καθώς η άνωση του νερού μειώνει την πίεση στην σπονδυλική στήλη καθώς εκγυμνάζει τους μύες που την περιβάλουν.
Επιπροσθέτως, η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των στρεσογόνων παραγόντων της καθημερινότητας καταστέλλοντας τις χημικές ουσίες που προκαλούν τον χρόνιο πόνο. Παράλληλα, η σημαντικότητα του καλού ύπνου για την αντιμετώπιση της οσφυαλγίας γίνεται ολοένα και πιο διαδεδομένη τα τελευταία χρόνια. Ο ύπνος έχει αποδειχθεί σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες ότι μειώνει το στρες και συμβάλει στην σωματική και ψυχική ευεξία. Αυτό κατά συνέπεια αναστέλλει την ‘πόρτα’ του πόνου επιτρέποντας την απρόσκοπτη καθημερινή κίνηση του σώματος. Προσπαθήστε να στοχεύετε για 7.5-8 ώρες ύπνου κάθε βράδυ έχοντας μία καθημερινή ρουτίνα.
Ποιο είναι το καλύτερο είδος στρώματος;
Η απάντηση είναι πως δεν υπάρχει ένα ιδανικό είδος στρώματος για όλους παρά μόνο αυτό που ξεκουράζει εσάς και είναι πιο αναπαυτικό για το σώμα σας. Η στάση του ύπνου και το είδος του στρώματος είναι απολύτως υποκειμενικά ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός. Η ερώτηση που πρέπει να κάνετε στον εαυτό σας είναι 'ξυπνάω ξεκούραστος το πρωί;'. Εάν η απάντηση σας είναι ναι τότε έχετε βρει το ιδανικό στρώμα για εσάς.
Φροντίζοντας το ψυχικό στρες
Το στρες και το άγχος μπορεί να ενεργοποιήσει ή να επαναφέρει τα συμπτώματα της οσφυαλγίας. Συνεπώς, εάν είναι δυνατόν, προσπαθήστε να εντοπίσετε τους παράγοντες που σας προκαλούν ανησυχία. Μπορείτε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό ψυχολόγο για να σας βοηθήσει με τεχνικές διαχείρισης τους άγχους και του στρες.
